
Spis treści
„Atomowe nawyki” Jamesa Cleara to książka, którą ktoś polecił mi kilka lat temu. Chciałem świadomie zacząć od niej nowy rok i to był świetny wybór. Książka wyjaśnia, jak działa „psychologia” nawyku, co możemy zrobić, żeby tworzyć i utrzymywać dobre nawyki, i jak pozbyć się złych. Postanowiłem wypróbować kilka polecanych rzeczy i wyznaczyłem sobie kilka nowych celów na nowy rok. Po kilku miesiącach stosowania wskazówek i taktyk z książki chcę podzielić się lekcjami, które działają u mnie wyjątkowo dobrze. W końcu każdy potrzebuje sposobu na budowanie dobrych nawyków.
🎧 Odcinek po angielsku z mojego podcastu Coffee Journeys:
Lata temu przeczytałem książkę, która zmieniła moje podejście do nawyków.
Okazała się niesamowicie przydatnym przewodnikiem po budowaniu nowych nawyków i zrywaniu ze starymi, szkodliwymi. Dlatego wracam do niej co roku w okolicach Nowego Roku. Gorąco polecam każdemu, żeby ją przeczytał i do niej wracał. Dlaczego? Zobaczmy.
Cztery prawa zmiany zachowania
Wszyscy mamy nawyki. Czy jesteśmy tego świadomi, czy nie, wszyscy powtarzamy pewne wzorce i zachowania. Tak działa nasz mózg. Pomaga nam to radzić sobie z rzeczywistością i nadmiarem informacji, które walczą o naszą uwagę. Naszym celem jest być tego świadomym: tworzyć i utrzymywać dobre nawyki, a złe usuwać.
Jak zmienić swoje zachowanie? Oto cztery prawa, których warto się trzymać i które warto sprawdzić, kiedy chcemy budować przydatne, atomowe nawyki i pozbywać się złych.
Oczywisty sposób na dobre nawyki
Kiedy sygnał nie jest oczywisty, trudno zacząć albo ruszyć do działania. Nie możesz polegać na silnej woli; to musi dziać się automatycznie.
Łatwy sposób na dobre nawyki
Kiedy rutyna jest zbyt trudna, zawsze znajdziesz wymówkę, żeby zrobić coś innego. Siła woli poniesie Cię przez chwilę, ale w szerszej perspektywie znowu poniesiesz porażkę, jeśli nie pamiętasz, jakie ćwiczenie jest następne.
Atrakcyjny sposób na dobre nawyki
Kiedy doświadczenie nie jest pożądane, zwykle znaczy to, że nie odpowiedziałeś sobie na pytanie, „dlaczego” to robisz. Może nie ma nic atrakcyjnego we wczesnym wstawaniu i poceniu się na treningu. Ale kiedy myślę o długoterminowych celach i widzę siebie za 10–15 lat jako wysportowanego tatę, który nadąża za dorastającymi dziećmi, to jest atrakcyjne.
Satysfakcjonujący sposób na dobre nawyki
Uważam, że satysfakcja też łączy się z właściwą motywacją. Jeśli doświadczenie daje mniej satysfakcji niż inne zajęcia, przegrywa. Jak sprawić, żeby „trudny” nawyk, taki jak poranny trening, dawał satysfakcję? Możemy użyć elementów grywalizacji, na przykład:
- wizualnego odhaczania,
- tabeli wyników, czyli trackera nawyków.
Najważniejsze lekcje, które wdrożyłem
Kim jesteś?
Żeby stworzyć trwały nawyk, musimy wiedzieć, dlaczego chcemy to robić. Co więcej, musimy spojrzeć dalej i zmienić to, kim jesteśmy albo kim się stajemy dzięki nowej rutynie, nawykowi czy aktywności.
Kiedy zapytałem siebie, dlaczego chcę kupić rowery, odkryłem głębszą motywację:
- bo w okolicy jest las z pięknymi ścieżkami, po których można jeździć rowerem;
- bo chcemy spędzać razem czas;
- bo chcemy więcej się ruszać;
- bo chcemy być zdrowsi, bo większość dnia siedzimy;
- bo chcemy być obecni i sprawni, kiedy nasze dzieci będą starsze.
Żeby stworzyć trwały nawyk, warto myśleć o tym, kim stajemy się dzięki tej aktywności.
Dyscyplina – zwyczaj – nawyk – charakter.
Za każdym razem, kiedy piszesz stronę, jesteś pisarzem.
Za każdym razem, kiedy ćwiczysz na skrzypcach, jesteś muzykiem.
I za każdym razem, kiedy zaczynasz trening, jesteś sportowcem.
Rytuały na łatwy start
Stworzenie zupełnie nowego nawyku może przytłaczać. Na początku roku chciałem poprawić formę. W mojej głowie musiałem kupić profesjonalne ciuchy, wykupić karnet na siłownię i znaleźć codziennie co najmniej godzinę, żeby tam pojechać i porządnie poćwiczyć. Nie wyglądało to obiecująco.
Zamiast skupiać się na całej rutynie, wystarczyło skupić się na jej początku. Podzielić całą aktywność na mniejsze kroki. A potem skupić się na minimalnej liczbie kroków, które muszę zrobić, żeby pociągnąć resztę.
U mnie początkiem zdrowego nawyku porannych treningów była aplikacja z 7-minutowym treningiem.
Musiałem tylko wstać trochę wcześniej, nacisnąć jeden przycisk na zegarku i jazda!
Rytuał startowy powinien zająć 2 minuty albo mniej.
Łączenie nawyków
Kolejną ważną lekcją z „Atomowych nawyków” jest łączenie nawyków (habit stacking). Próbujesz zbudować jeden nawyk. Żeby Ci się udało, skup się na jednej praktyce naraz.
Kiedy już ją zbudujesz i wykonujesz automatycznie, możesz dodać, doczepić albo nałożyć na nią kolejną rzecz, którą chcesz zmienić albo wprowadzić do życia.
Wykorzystaj rozpęd starego nawyku, żeby łatwo zacząć nowy.
Mnie łatwiej było dodawać nowe elementy do treningów, kiedy miałem już za sobą pierwszy cykl. Potem dodałem na koniec treningu zimny prysznic.
Ulubione cytaty

„Atomowe nawyki” (cytaty w moim tłumaczeniu)
„Cele są dobre do wyznaczania kierunku, ale systemy są najlepsze do robienia postępów”.
― James Clear, „Atomowe nawyki”
„Powinno Cię dużo bardziej obchodzić, w jakim kierunku zmierzasz, niż jakie wyniki masz teraz”.
― James Clear, „Atomowe nawyki”
„Kiedy zakochasz się w procesie, a nie w efekcie, nie musisz czekać, aż pozwolisz sobie być szczęśliwym. Możesz być zadowolony za każdym razem, kiedy Twój system działa”.
― James Clear, „Atomowe nawyki”\
„Celem wyznaczania celów jest wygranie gry. Celem budowania systemów jest dalsze granie. Prawdziwe myślenie długoterminowe to myślenie bez celów. Nie chodzi o jedno osiągnięcie. Chodzi o cykl niekończącego się udoskonalania i ciągłego rozwoju. Ostatecznie to Twoje zaangażowanie w proces zdecyduje o Twoich postępach”.
― James Clear, „Atomowe nawyki”
„Sukces jest wynikiem codziennych nawyków, a nie jednorazowych przemian”.
― James Clear, „Atomowe nawyki”
Szukaj na Amazonie: Atomic Habits🛒
Czego nauczyła mnie ta kawowa podróż 🎁
Wracam do tej książki co roku w okolicach Nowego Roku i gorąco polecam każdemu, żeby ją przeczytał i do niej wracał. Dlaczego?
Oto moje trzy najważniejsze lekcje z „Atomowych nawyków”:
📈 Nawyki to procent składany samorozwoju. Tak jak małe wpłaty na konto oszczędnościowe z czasem się sumują, tak małe codzienne nawyki mogą mieć na dłuższą metę ogromny wpływ na nasze życie.
🎯 Klucz do budowania nowych nawyków to zacząć od małych kroków i stawiać na regularność, zamiast próbować zmienić wszystko naraz. Dzięki temu łatwiej wytrwać w nowym nawyku, a poczucie sukcesu motywuje, żeby iść dalej.
🪓 Żeby pozbyć się złego nawyku, trzeba rozpoznać sygnał albo wyzwalacz, który prowadzi do szkodliwego zachowania, i znaleźć nowe, dobre działanie, które zajmie jego miejsce.
📖 „Atomowe nawyki” to świetna pomoc dla każdego, kto chce wprowadzić w życiu dobre zmiany i stworzyć trwałe nawyki, które prowadzą do sukcesu i szczęścia. Nawyki są ważne, bo kształtują nasze codzienne działania, a w końcu decydują o tym, jak wygląda nasze życie.
Rozwijając dobre nawyki, możemy w znaczący sposób zmieniać siebie i swoje życie i żyć bardziej świadomie!
Znasz tę książkę? Jakie są Twoje najważniejsze lekcje? Masz swój sposób na budowanie dobrych nawyków i pozbywanie się złych?
Ten wpis ukazał się pierwotnie po angielsku na moim blogu Coffee Journeys.