Negocjuj tak, jakby od tego zależało Twoje życie: lekcje z „Never Split the Difference”

Piotr Zagorowski / / Porady

Jakiś czas temu pisałem o lekcjach, których mogą nas nauczyć dzieci, i o tym, jak szybko rosną. Ostatnio znów sporo o tym myślałem, bo musiałem nauczyć się skuteczniej negocjować z dziećmi. „Zrób to, bo ja tak mówię” nigdy nie jest dobrym pomysłem. Na szczęście jest mnóstwo źródeł, z których możemy się uczyć. Jednym z nich jest książka napisana przez byłego negocjatora FBI do spraw zakładników. Tak, dobrze słyszysz. Techniki stosowane w negocjacjach z porywaczami możemy przenieść do naszych rodzin i do przywództwa w pracy.

🎧 Odcinek po angielsku z mojego podcastu Coffee Journeys:

Konflikt. Przy wychowywaniu dzieci jest nieunikniony. Podobnie w pracy: jeśli naprawdę cenimy różnorodność myśli, kultur i podejść, konflikt w końcu się pojawi. Naturalnie mamy ochotę stanąć po którejś stronie i szybko go rozwiązać albo w ogóle go unikać. Ale żadne z tych podejść nie jest dobre na dłuższą metę.

Never Split the Difference: Negotiating as If Your Life Depended on It

Niedawno udało mi się wprowadzić w życie kilka lekcji z książki „Never Split the Difference” Chrisa Vossa. Chris jest byłym negocjatorem FBI do spraw zakładników, a także założycielem i prezesem Black Swan Group, firmy doradczej specjalizującej się w negocjacjach i rozwiązywaniu konfliktów. Jest rozchwytywanym mówcą i autorem kilku książek. Poniżej dzielę się swoimi notatkami, mam nadzieję, że Ci się przydadzą.

Taktyczna empatia

Jedną z głównych lekcji książki jest znaczenie empatii w negocjacjach. Voss przekonuje, że kluczem do udanych negocjacji jest zrozumienie perspektywy drugiej osoby i znalezienie wspólnego gruntu. Okazując empatię i aktywnie słuchając, możesz zbudować zaufanie i dobrą relację z drugą osobą, co może prowadzić do wyniku korzystnego dla obu stron.

Idzie to w parze z inną kluczową lekcją z książki: nigdy nie zakładaj, że druga osoba jest racjonalna. W przypadku porywacza Voss musiał zrozumieć jego stan emocjonalny i użyć empatii, żeby nawiązać z nim kontakt i znaleźć rozwiązanie.

Taktyczna empatia to umiejętność strategicznego korzystania z empatii, żeby skłonić drugą osobę do zrobienia tego, czego chcesz. Voss wyjaśnia, że taktyczna empatia nie polega na manipulacji, tylko na znalezieniu wyniku korzystnego dla obu stron. Dzięki niej możesz sprawić, że druga osoba spojrzy na sprawę z Twojej perspektywy i znajdziecie rozwiązanie, które zadziała dla Was obojga.

Etykietowanie i odzwierciedlanie

Kolejnym narzędziem, z którego zacząłem świadomie korzystać, jest odzwierciedlanie i etykietowanie. Chris wyjaśnia, że etykietowanie to technika, w której nazywasz emocje albo myśli drugiej osoby, żeby zdobyć jej zaufanie i sprawić, żeby poczuła się zrozumiana. Dzięki etykietowaniu możesz też skłonić drugą osobę do otwarcia się i ujawnienia większej ilości informacji, co pomoże Ci lepiej zrozumieć jej perspektywę i znaleźć rozwiązanie.

Najlepszy sposób, żeby pomóc komuś myśleć, to zachęcić go do zastanowienia się nad tym, co mówi. Zamiast krytykować jego błędne pomysły, spróbuj powtórzyć kilka ostatnich słów z jego ostatniego zdania. Unikaj nienaturalnego albo karcącego tonu. Celem nie jest zawstydzenie kogoś czy sprawienie, żeby źle się czuł ze swoim tokiem myślenia, ale podtrzymanie rozmowy i pomoc w wyraźniejszym zobaczeniu własnego myślenia. Dzięki temu pomagasz mu samodzielnie ocenić, czy podejmuje dobre decyzje.

Przykłady zdań etykietujących:

  • wydaje się, że…
  • brzmi to tak, jakby…
  • wygląda na to, że…

Przykłady odzwierciedlania (od @anafabrega11):

Nastolatek: „Chcę iść z przyjaciółmi do klubu”

Rodzic: „z przyjaciółmi…”

Nastolatek: „No tak, ciężko pracowałem w tym semestrze i chyba zasłużyłem na przerwę”.

Rodzic: „zasłużyłeś na przerwę…”

Nastolatek: „No bo kilka razy mnie zapraszali, a ja odmawiałem, żeby się uczyć”

Rodzic: „żeby się uczyć…”

Jak negocjować z dziećmi

Nadawanie właściwego tonu

Typowy scenariusz konfliktu to eskalacja, w której ludzie podnoszą głos. Jedna strona zaczyna, druga dopasowuje się i eskaluje jeszcze bardziej. Chris proponuje, żeby przez większość czasu używać pozytywnego, żartobliwego tonu. Pomaga to dzieciom czuć się swobodnie i daje im zachętę. Kiedy robią się niespokojne i zdenerwowane, użyj głosu nocnego DJ-a z radia: powolnego, głębokiego i spokojnego. Ludzie naturalnie przejmują energię osób, które ich otaczają. W efekcie możesz kształtować rozmowę tym, jak mówisz to, co mówisz.

Voss przekonuje, że sposób komunikacji może mieć ogromny wpływ na wynik negocjacji. Nadając rozmowie pozytywny ton i nastawienie na współpracę, budujesz poczucie współdziałania i zaufania, co ostatecznie prowadzi do lepszego wyniku.

Z drugiej strony agresywna czy konfrontacyjna postawa może wywołać napięcie i sprawić, że druga strona zacznie się bronić, a wtedy trudniej dojść do porozumienia.

Pytania kalibrowane

Pytania kalibrowane to pytania otwarte, które mają skłonić drugą osobę do ujawnienia większej ilości informacji i otwarcia się. Voss wyjaśnia, że mogą być potężnym narzędziem w negocjacjach, bo pomagają lepiej zrozumieć perspektywę drugiej osoby i znaleźć rozwiązanie, które zadziała dla obu stron.

Przykłady pytań kalibrowanych:

  • Jakie jest Twoje największe wyzwanie?
  • Co w tym jest dla Ciebie ważne?
  • Jak mogę pomóc, żeby było lepiej dla nas obojga?
  • Jak chciałbyś, żebym postąpił?
  • Co sprawiło, że znaleźliśmy się w tej sytuacji?
  • Jak możemy rozwiązać ten problem?
  • Jaki jest cel? Co próbujemy tu osiągnąć?
  • Jak mam to zrobić?

Te starannie dobrane pytania mają zagonić drugą stronę do pracy, zająć jej umysł i pomóc rozwiązać Twój problem. Voss używał pytań kalibrowanych, żeby odkryć motywacje porywacza i ostatecznie dojść do rozwiązania.

7 ulubionych zdań Chrisa Vossa, które pomagają negocjować tak, jakby od tego zależało Twoje życie:

  1. „Czy to absurdalny pomysł, jeśli…”
  2. „Czy jesteś przeciwny…”
  3. „Czy zrezygnowałeś z…”
  4. „Jak mam to zrobić?”
  5. „Twoja oferta jest bardzo hojna, ale obawiam się, że po prostu mi nie odpowiada”
  6. „Dlaczego pytasz?”
  7. „Wygląda na to, że masz dobry powód, żeby tego nie robić”

Siła milczenia

Kolejna kluczowa lekcja z książki to siła milczenia. Voss opowiada, jak jako negocjator odkrył, że najskuteczniejszym sposobem, żeby skłonić drugą osobę do ujawnienia kluczowych informacji, jest zadać pytanie, a potem milczeć.

Ta technika, znana jako „siła pauzy”, daje drugiej osobie czas na zastanowienie się nad odpowiedzią i często sprawia, że ujawnia więcej, niż zrobiłaby w innej sytuacji. Voss odkrył, że milcząc i pozwalając porywaczowi mówić, mógł zdobyć cenne informacje i zbudować poczucie zaufania.

Nigdy nie groź i nie stawiaj ultimatum

Ostatnia lekcja, którą chcę tu podkreślić, to nigdy nie grozić i nie stawiać ultimatum.
Voss skutecznie rozwiązywał sytuacje, nie uciekając się do gróźb czy ultimatów, które mogłyby je zaostrzyć. „Rób, co mówię” nigdy nie zadziała. A jeśli zadziała, to na bardzo krótko. Jeśli w pracy będziesz korzystać z władzy, ludzie odejdą z Twojego zespołu. Jeśli jako rodzic będziesz korzystać z władzy, dzieci nauczą się nie słuchać Cię w bardziej wyrafinowany sposób. Możesz osiągnąć to, czego chcesz, w krótkim okresie, ale na dłuższą metę dużo stracisz.

Czego nauczyła mnie ta kawowa podróż

Jeśli chodzi o praktykę, „Never Split the Difference” daje świetne lekcje przywództwa. Rozumiejąc perspektywę drugiej osoby i korzystając z empatii, my, liderzy, możemy skutecznie negocjować z członkami zespołu i dochodzić do porozumień korzystnych dla obu stron.

Zasady z książki można też stosować w rodzicielstwie. W trudnej sytuacji z dzieckiem empatia i skupienie się na jego interesach mogą doprowadzić do rozwiązania bez gróźb czy ultimatów.

  • Empatia jest kluczowa w budowaniu zaufania i relacji w negocjacjach.
  • Milczenie może skutecznie skłonić drugą osobę do ujawnienia ważnych informacji.
  • Przed negocjacjami warto ustalić swoją „BATNA” (najlepszą alternatywę dla negocjowanego porozumienia).
  • Technika „drabiny tak” może pomóc doprowadzić drugą osobę do zgody z Twoim stanowiskiem.
  • Negocjacje warto traktować jak wspólne rozwiązywanie problemu, a nie rywalizację.

Przydatne linki

Zdjęcie na okładce: wycieczka na Islandię. Złe negocjacje prowadzą do pożaru, a pożar do zniszczeń, które wyglądają jak na tym zdjęciu!


Ten wpis ukazał się pierwotnie po angielsku na moim blogu Coffee Journeys.

Coffee JourneysRodzinatato radziPrzewodnik po emocjach