
Spis treści
Nie ma jednego modelu przywództwa, który pasuje do wszystkich. To, co działa w jednej chwili, w kolejnej może zawieść, nawet w przypadku tej samej osoby. Podczas ostatnich rodzinnych wakacji przekonałem się o tym na własnej skórze. Nie na szkoleniu, tylko w namiocie i w pociągu. Okazało się, że to idealne studium przypadku dla Situational Leadership® (SLII®), czyli modelu, który uczy liderów, jak dopasować swój styl do kompetencji i pewności siebie drugiej osoby.
Trzecie lato z rzędu spakowaliśmy walizki i pojechaliśmy do Polski. Plan był prosty: nacieszyć się czasem z rodziną, zwolnić i zastanowić się nad ostatnimi miesiącami. No i świętować osobistą aktualizację do wersji 5.0 (więcej o tym w moim newsletterze).
W teorii miało być spokojnie. Ale jeśli mnie znasz, to wiesz, że nie do końca potrafię się wyłączyć. W tym roku mój plecak był pełen świeżych pomysłów: dwa niedawne kursy o AI i jeden o przywództwie. A te pomysły nie zostały długo w sali szkoleniowej. Ożyły szybciej, niż się spodziewałem.
Pierwszy raz pojechaliśmy z dziećmi pod namiot. Prawdziwa przygoda, zdecydowanie poza naszą strefą komfortu. Uczciwie mówiąc, była to tylko jedna noc na bardzo przyjaznym polu namiotowym, ale jednak… Spakowaliśmy się na styk: namiot, śpiwory i zdecydowanie za dużo przekąsek. Dzieci były podekscytowane.
🏕️ Kompetencje i pewność siebie w praktyce
Godzinę później ekscytacja zamieniła się we frustrację. Wszędzie stelaże, nikt nie wiedział, co gdzie pasuje, i mnóstwo pytań w stylu: „Tato, długo jeszcze?”. Kiedy mocowałem się ze stelażem, dotarło do mnie, że to coś nowego dla nas wszystkich. A w głowie miałem jeszcze świeżo koncepcję z niedawnego kursu: przywództwo sytuacyjne (SLII®).
Byliśmy entuzjastycznymi nowicjuszami. Podręcznikowy moment D1: dużo energii, mało doświadczenia. Moja rola? Mówić jasno, być cierpliwym i prowadzić krok po kroku. Udało się, a naszą jedną noc dobrowolnego dyskomfortu nawet polubiliśmy.
Kilka dni później obraz był zupełnie inny. Na Słowacji wsiedliśmy do Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej. Mój syn, który po londyńskim metrze porusza się bez problemu, od razu przejął inicjatywę. Zapytał, czy mamy przygotowane bilety albo czy pobraliśmy aplikację, szybko wypatrzył dobre miejsca, zajął je dla całej rodziny i pewnie nas do nich zaprowadził.
To samo dziecko, ta sama podróż, ale tym razem działające na poziomie D4: kompetentne, pewne siebie i potrzebujące tylko odrobiny zachęty z boku.
I to jest ta część SLII®, która naprawdę ze mną została: ta sama osoba może być na poziomie D1 w jednej sytuacji i D4 w innej. Wszystko zależy od zadania, chwili i kontekstu. Ta jedna myśl zmieniła to, jak patrzę zarówno na przywództwo w pracy, jak i na rodzicielstwo w domu.
Przywództwo to nie coś, co robimy ludziom. To coś, co robimy razem z ludźmi.
🧠 Czym jest przywództwo sytuacyjne i dlaczego ma znaczenie?
Przywództwo sytuacyjne, stworzone przez Kena Blancharda, Pat Zigarmi, Dreę Zigarmi i Victorię Halsey, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych modeli przywództwa na świecie.
U jego podstaw leży prosta prawda:
👉 Przywództwo to nie coś, co robisz ludziom, tylko coś, co robisz razem z ludźmi.
Zbyt często wpadamy w przywództwo typu „jeden rozmiar dla wszystkich”. SLII® pokazuje, jak elastycznie dopasować swój styl do potrzeb drugiej osoby w danej chwili, w zależności od jej kompetencji i pewności siebie.

🎯 Trzy kluczowe umiejętności SLII®
SLII® opiera się na trzech praktycznych umiejętnościach, które może stosować każdy lider:
- Wyznaczanie celów
- Ustalcie, co trzeba zrobić i do kiedy.
- Korzystaj z celów SMART: konkretnych (Specific), motywujących (Motivating), osiągalnych (Attainable), istotnych (Relevant) i mierzalnych (Trackable).
- To, co konkretne i mierzalne, zapisujecie; reszta jest częścią rozmowy.
- Diagnozowanie
- Razem z drugą osobą oceńcie jej kompetencje i pewność siebie w danym zadaniu.
- Kompetencje = umiejętności i wiedza.
- Pewność siebie = motywacja i wiara we własne możliwości.
- Pamiętaj: rozwój zależy od zadania. Ktoś może być ekspertem D4 w jednej dziedzinie i początkującym D1 w innej.
- Dopasowanie
- Dostosuj swój styl przywództwa.
- Nie ma „najlepszego” stylu, jest tylko ten, który pasuje do kompetencji i pewności siebie danej osoby w tym momencie.
📈 Cztery poziomy rozwoju (D1–D4)
Ludzie zwykle znajdują się na jednym z czterech etapów:
- D1: Entuzjastyczny nowicjusz
Podekscytowany, ale niedoświadczony. Potrzebuje kierunku, jasności i informacji zwrotnej. - D2: Rozczarowany uczeń
Ma już pewne umiejętności, ale ma trudności. Potrzebuje cierpliwości, wyjaśnień i zachęty. - D3: Zdolny, ale ostrożny współpracownik
Ma umiejętności, ale nie zawsze pewność siebie. Potrzebuje zaangażowania i wsparcia. - D4: Samodzielny profesjonalista
Kompetentny, pewny siebie i godny zaufania. Potrzebuje autonomii, zaufania i docenienia.
🌱 Cztery style przywództwa (S1–S4)
SLII® łączy zachowania dyrektywne (mówienie co, jak i kiedy) z zachowaniami wspierającymi (słuchanie, zachęcanie, wyjaśnianie dlaczego).
- S1: Instruowanie (dużo kierowania, mało wsparcia) → dla D1
Lider mówi: „Ja decyduję”. - S2: Coaching (dużo kierowania, dużo wsparcia) → dla D2
Lider mówi: „Porozmawiajmy, ja zdecyduję”. - S3: Wspieranie (mało kierowania, dużo wsparcia) → dla D3
Lider mówi: „Porozmawiajmy, ty zdecydujesz”. - S4: Delegowanie (mało kierowania, mało wsparcia) → dla D4
Lider mówi: „Ty decydujesz”.
We wszystkich czterech stylach rolą lidera jest pozostawać w kontakcie, wyznaczać cele i dawać informację zwrotną w oparciu o kompetencje i pewność siebie.
↔️ Dlaczego dopasowanie ma znaczenie
Kiedy lider dopasowuje swój styl do kompetencji i pewności siebie drugiej osoby, dzieją się trzy ważne rzeczy:
- Ludzie czują się szanowani i wspierani.
- Biorą odpowiedzialność za swój rozwój.
- Zaufanie rośnie, a wyniki się poprawiają.
A cel jest ostatecznie prosty: pomóc ludziom stać się samodzielnymi profesjonalistami.
🛠️ Narzędzia i pojęcia, które pomagają w praktyce
W modelu SLII® kompetencje i pewność siebie są kluczowe dla rozwoju pracownika.
- Kompetencje to umiejętności i zdolności. Pokazują, jak dobrze ktoś radzi sobie z zadaniem pod względem wiedzy, umiejętności i doświadczenia.
- Pewność siebie to wiara w siebie. Odzwierciedla motywację, poczucie pewności i gotowość do podejmowania inicjatywy i decyzji.
SLII® ma pomagać ludziom rozwijać się w obu tych wymiarach. I to jest ważne: to nie coś, co robisz ludziom, tylko coś, co robisz razem z nimi. Liderzy używają trzech podstawowych umiejętności, czyli wyznaczania celów, diagnozowania i dopasowania, żeby ocenić te dwa wymiary i na nie odpowiedzieć. Celem jest zawsze wspieranie ludzi w budowaniu autonomii i samodzielności.
Żeby to ułatwić, SLII® oferuje też proste narzędzia:
- Arkusze do rozmów jeden na jeden: członkowie zespołu sami oceniają swoje kompetencje i pewność siebie, a potem proszą o styl przywództwa, którego potrzebują.
- Pytania na start rozmowy: podpowiedzi, które ułatwiają liderom i zespołom otwartą rozmowę o wsparciu.
- Zestawy narzędzi dla menedżerów: cotygodniowe podsumowania i przypomnienia, które pomagają liderom elastycznie zmieniać styl.
🎓 Czego nauczyła mnie ta podróż
- Przywództwo nie jest stałe, zmienia się wraz z sytuacją.
- Ta sama osoba może być na poziomie D1 w jednym zadaniu i D4 w innym.
- Dopasowanie stylu do kompetencji i pewności siebie drugiej osoby to sedno rozwoju, zarówno lidera, jak i zespołu.
- Pytanie „jakie są tu jej kompetencje i pewność siebie?” to bardzo wartościowy nawyk lidera.
- Prawdziwe przywództwo robimy razem z ludźmi, a nie ludziom.
Dlatego ciągle wracam myślami do naszych wakacji. Jedna noc w namiocie, jedna podróż pociągiem. Dwie zupełnie różne sytuacje, dwa zupełnie różne style przywództwa i jeden prosty model, który to wszystko wyjaśnia.
Ten wpis ukazał się pierwotnie po angielsku na moim blogu Coffee Journeys.